چه زمانی می ارزد کار خود را ترک کنیم؟!

بابک گلپریان ابزار های مدیریتی, درس آموخته ها, متفرقه 2 نظرات

تا به حال به این مسئله فکر کرده اید که وقت شما روزانه، ساعتی، ماهانه چقدر می ارزد؟

ساعتی از عمر شما ۱۰ هزار تومان؟ ۲۰ هزار تومان؟ ۱۰۰ هزار تومان؟ …

البته پاسخ هوشمندانه دادن به این سوال قبل از هر چیز بستگی به این نکته دارد که چه انتخاب های دیگری داریم؟

هزینه فرصت یا هزینه فرصت از دست رفته یکی از مفاهیم مهم اقتصاد است.

اگر یک فرد و یا یک بنگاه، از میان چندین انتخاب متفاوت یکی را برگزیند، هزینه فرصت این فرد یا بنگاه، معادل است با هزینه مرتبط با بهترین انتخاب ممکن از بین سایر انتخاب‌های باقی‌مانده که از آن صرف نظر شده‌است. البته بیشتر اوقات در اقتصاد هزینهٔ فرصت در پروژه‌های اقتصادی مطرح می‌گردد و هدف اصلی از طرح آن نیز بررسی تخصیص بهینه منابع موجود است. مفهوم هزینهٔ فرصت نقش مهمی را در تضمین اینکه منابع کمیاب به صورت کارا مورد استفاده قرار گرفته‌اند یا نه، بازی می‌کند. بنابراین محدود به هزینه‌های پولی و یا مالی نمی‌شود و هر چیزی که دارای ارزش باشد و از آن صرف نظر شده باشد، می‌تواند به عنوان هزینهٔ فرصت تلقی شود. از آن جمله می‌توان به هزینهٔ واقعی محصول صرف نظر شده، زمان و یا لذت از دست رفته اشاره کرد.

بعنوان مثال:

  • فرض کنید شخصی که ۱۰۰۰۰ تومان دارد، می‌تواند یا یک کتاب بخرد و یا یک لباس. اگر او کتاب بخرد، هزینه فرصت او لباس خواهد بود و اگر او لباس را بخرد، هزینهٔ فرصت او کتاب خواهد بود. اگر تعداد انتخاب‌های ممکن برای این شخص بیشتر از ۲ مورد باشد و او یکی را انتخاب کند، هزینهٔ فرصت او، بهترین انتخاب از بین انتخاب‌های باقی‌مانده خواهد بود.
  • فرض کنید شما تصمیم می‌گیرید برای ادامهٔ تحصیل وارد دانشگاه شوید. در این صورت فرض کنید که هزینه‌های شما اعم از هزینه رفت‌وآمد و خرید کتابها و… معادل با ۱،۴۰۰،۰۰۰ تومان باشد. آیا هزینهٔ رفتن شما به دانشگاه همین مقدار خواهد بود؟ مسلماً اینطور نیست. شما همچنین باید هزینهٔ فرصتِ مدت زمانی را که صرف مطالعه کردن و رفتن به کلاس درس کرده‌اید، در نظر بگیرید. تصور کنید که اگر شما زمان خود را به جای ادامهٔ تحصیل، صرف یک کار تمام وقت می‌کردید، می‌توانستید درآمدی معادل با ۱،۶۰۰،۰۰۰ تومان داشته باشید. اگر شما هزینهٔ واقعیِ تحصیل و درآمدی که از آن صرف نظر کرده‌اید را جمع کنید (یعنی ۳،۰۰۰،۰۰۰ تومان)، این مقدار معادل خواهد بود با هزینهٔ فرصت تحصیل شما در دانشگاه.(منبع Wikipedia)

خیلی وقت ها این مفهوم بظاهر ساده ولی پر اهمیت را در تصمیمات روز مره خود فراموش میکنیم. تصمیماتی ار قبیل – فلان محصول را بسازم، روی فلان بیزینس سرمایه گزاری کنم، فلان تست رو انجام بدم و ….

این تصمیمات نباید تنها به صورت یک راهکار تک گزینه ای بررسی گردند. بلکه باید یک تصویر کلی از تمامی کارهایی که میتوانیم با آن وقت و آن منابع مالی و …  انجام دهیم داشته باشیم. معمولا چنین کاری اگر ناممکن نباشد خیلی دشوار به نظر می آید، بررسی راه های موازی با همان متری که راه مورد نظر خود را می سنجیم. با این حال خالی از لطف نیست قبل از اینکه راهی را انتخاب کنیم، اطلاعاتی را از راه های دیگری که در اختیار داریم، به همراه سود و زیان هرکدام، جمع آوری کنیم.

بررسی کردن بقیه گزینه هایی که پیش رو داریم یک راه بسیار خوب است تا با گرایش و میل خود (انسانها) برای ادامه راهی که تا کنون پیش گرفته ایم، مواجهه شویم. سفسطه ای به نام هزینه از دست رفته (Sunk cost)

Sunk cost: هزینه از دست رفته به سادگی بیان میکندکه منابعی (پول یا وقت) که قبلا صرف یک پروژه (یا حتی رابطه انسانی) شده است و قابل بازیابی نیست (یا تحت تاثیر رفتار آینده قرار نمی گیرد) نباید تصمیم ما را برای ادامه/پایان یک فعالیت تحت تاثیر قرار دهد. معیار عقلانی برای ادامه/پایان صرفا مقایسه “هزینه های اضافی برای ادامه” در مقابل “منافع ناشی از ادامه” است. اگر منافع بر هزینه غلبه کند باید ادامه داد و اگر غیر از این باشد باید متوقف شد ولو این که قبلا میلیون ها تومان پول صرف کرده باشیم.

هنگامی که یک راه را به امید های گوناگون در زندگی خود تعقیب میکنیم، چرا اجازه تغییر مسیر به خود ندهیم؟ چرا به آن فکر نکنیم؟ چرا اقدام به رها کردن کار خود و یا خروج از موقعیت فعلی نکنیم، درست هنگاهی که ممکن است راه بهتری برای وجود داشته باشد…

red_pill_blue_pill-copy3

از دفعه بعد، وقتی که با یک تصمیم روبرو میشوید رویکرد زیر را به کار ببرید:

۱. تمامی گزینه های موجود را شناسایی کن

۲. به آنها (بر اساس اهمیت و …) وزن بده، هزینه و در آمدشان را بررسی کن (سود و زیان)

۳. اطمینان حاصل کن که به تصویر کلی و جامع اشراف پیدا کردی

۴. خود را برای نه گفتن به روزمرگی و و تمام کارهایی که ادامه روند آنها به نفع آینده خودت نیست آماده کن

Golparian

  گردآوری و ترجمه: بابک گلپریان

View Babak Golparian, PMP's profile on LinkedIn

نظرات 2

  1. محمد بهرو

    با سلام و تشکر بخاطر مطالب خوبتان
    استفاده از فرآیند سلسله مراتبی تحلیلی یا (analytical hierarchy process (AHPروشی هست که مطابق همین نوشته برای تصمیم گیری عمل می کند.

    1. Post
      Author
      Golparian

      ممنون از شما،
      همانطور که فرمودید AHP یکی از روش‌های تصمیم‌گیری است، که البته محاسبات کمی پیچیده تر از روشی که اینجا راجع بهش بحث شد داره وفکر میکنم به طور کلی بیشتر برای اخذ تصمیمات پیچیده تر به کار میره…

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *